Państwowa Inspekcja Sanitarna MSW

Rady dla podróżujących: Nowe rekomendacje dla mieszkańców i osób odwiedzających kraje zagrożone wirusem polio

Czym jest polio?

Poliomyelitis (polio) jest wysoce zakaźną chorobą wirusową, która może powodować trwały paraliż, a niekiedy nawet śmierć.

Wirus przenoszony jest drogą fekalno – oralną lub oralno – oralną. Większość zakażeń ma przebieg bezobjawowy i tylko u jednego na 200 do 300 zakażonych wirusem polio rozwija się ciężka postać choroby z porażeniami wiotkimi. Przebiegające bezobjawowo polio najczęściej pozostaje niewykryte.

Nie mniej osoby zakażone z przebiegiem bezobjawowym będą przez wiele tygodni wydalać wirusy polio z kałem lub poprzez błony śluzowe jamy ustnej i nosa. Oznacza to, że mogą one zarażać innych ludzi, u których z kolei może także rozwinąć się ciężka postać choroby z porażeniami.

 

Jak zapobiegać polio?

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania polio są szczepienia.

Szczepionki przeciwko polio występują jako szczepionka inaktywowana, (IPV - inactivated polio vaccine) podawanej w formie iniekcji  oraz szczepionki podawanej doustnie w formie kropel (OPV - oral polio vaccine). We wszystkich krajach Europejskich zrezygnowano ze szczepionki doustnej na rzecz iniekcji, niemniej obie szczepionki są skuteczne i bezpieczne.

Celem ogólnym jest eradykacja wirusa polio poprzez zaszczepienie co najmniej 80% populacji świata. Liczba przypadków polio w ciągu ostatnich 25 lat spadła o 99% i na dzień dzisiejszy tylko w 10 krajach zdarzają się zakażenia polio.

Czemu WHO wydała nowe zalecenia dotyczące szczepień przeciwko polio?

Nowe rekomendacje Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) mają charakter czasowy i dotyczą jedynie osób mieszkających bądź podróżujących do krajów występowania wirusa polio. Turyści, przed wyjazdem do wskazanych krajów powinni skonsultować się ze specjalistami ds. medycyny podróży tak w kraju z którego wyjeżdżają jak i w kraju przeznaczenia.

Celem zaleceń WHO jest powstrzymanie wirusa polio przed przywleczeniem z kraju jego występowania polio do krajów w których wirus nie występuje.

Osoby zaszczepione mogą ulec bezobjawowemu zakażeniu wirusem polio, które mija po kilku tygodniach. Niemniej osoba zarażona jest nosicielem wirusa i może zawlec wirusa w rejony od niego wolne i spowodować powstanie ogniska zachorowań.

Ryzyko zawleczenia wirusa polio w obszary od niego wolne zmniejsza się w przypadku, gdy potencjalny nosiciel otrzymał dodatkową dawkę szczepionki (tzw. dawkę przypominającą), przy czym należy pamiętać, że ryzyko niestety rośnie w miarę upływu czasu, również po podaniu dodatkowej dawki. Właśnie dlatego WHO zaleca mieszkańcom i osobom podróżującym do krajów zagrożonych wirusem polio przyjęcie dodatkowej dawki szczepionki w ciągu 12 miesięcy przed wyjazdem.

Zagrożenie zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym

Zawleczenie wirusa polio z krajów występowania zakażeń wirusem polio do krajów wolnych od niego,  może spowodować powstawanie ognisk choroby i tym samym zagrozić osiągnięciu celu – eradykacji wirusa.

Żeby temu zapobiec WHO ogłosiło rozprzestrzenianie się wirusa polio międzynarodowym zagrożeniem zdrowia publicznego i wydało tymczasowe rekomendacje dla 10 krajów, w których ciągle występują zakażenia polio.

Wśród 10 krajów stałego występowania wirusa polio są: Afganistan, Etiopia, Kamerun, Gwinea Równikowa, Irak, Izrael, Nigeria, Pakistan, Somalia i Syria.

W 2013 roku wykryto dziki wirus polio, w ściekach w Izraelu, ale  nie odnotowano przypadku porażenia wiotkiego w skutek działania wirusa. W pozostałych dziewięciu wymienionych krajach przypadki ciężkiego przebiegu choroby z powikłaniami neurologicznymi nie wystąpiły w ostatnich latach.

WHO dzieli kraje stałego występowania wirusa polio na dwie kategorie:

  • Trzy kraje w których występują przypadki polio i z których wirus rozprzestrzeniał się w niedalekiej przeszłości na inne kraje,  tj.: Pakistan, Kamerun, Syria,

oraz

  • Siedem krajów występowania dzikiego wirusa polio, z których nie rozprzestrzenia się on na inne kraje, tj.: Afganistan, Gwinea Równikowa, Etiopia, Irak, Izrael, Somalia, Nigeria ,.

Tymczasowe rekomendacje WHO

WHO rekomenduje, by kraje z których wirus dzikiego polio rozprzestrzenia się (Pakistan, Kamerun, oraz Syryjska Republika Arabska) upewniały się, że:

  • Wszyscy mieszkańcy i turyści przebywający w kraju przez dłuższy okres czasu (powyżej 4 tygodni) otrzymali dawkę doustnej szczepionki polio (OPV), bądź dawkę szczepionki inaktywowanej (IPV) pomiędzy  4 tygodniami a 12 miesiącami poprzedzającymi podróżą międzynarodową;
  • Osoby potrzebujące pilnie wyjechać z kraju (w czasie krótszym niż 4 tygodnie), które nie otrzymały szczepionki (ani OPV, ani IPV) w ww. okresie powinny zostać zaszczepione najpóźniej przed wyjazdem
  • Podróżujący otrzymują Międzynarodowy Certyfikat Szczepień i Profilaktyki zgodnie z załącznikiem nr 6  Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych (2005) celem potwierdzenia szczepienia przeciwko polio.

WHO rekomenduje by kraje, w których występuje, ale z których nie rozprzestrzenia się wirus polio zachęcały swych mieszkańców i gości by poddawali się takim samym szczepieniom jak w przypadku krajów z których wirus się rozprzestrzenia.

Informacje dla mieszkańców UE podróżujących do i z krajów zainfekowanych polio

Większość mieszkańców krajów Unii Europejskiej prawdopodobnie otrzymała pełny cykl szczepień przeciwko polio, zgodnie z krajowymi programami szczepień. Mimo tego, osoby w pełni uodpornione na polio, również powinny przyjąć dawkę przypominającą szczepionki przed podróżą do krajów w których wirus polio występuje. Krajowe rekomendacje dotyczące uodpornienia na wirus polio są bowiem różne. W niektórych krajach rekomenduje się podanie jednej dawki przypominającej w okresie życia pacjenta, w innych za właściwe uważa się podanie dawki przypominającej co 10 lat.

W świetle nowych tymczasowych rekomendacji WHO, gdzie zaleca się by zachęcać osoby opuszczające kraje zakażone wirusem polio do szczepień w okresie 12 miesięcy przed wyjazdem, należy uznać potrzebę zmiany zaleceń w odniesieniu do osób podróżujących do krajów zainfekowanych wirusem polio. Pozwoli to uniknąć konieczności wykonania dodatkowego szczepienia podczas przekraczania granicy zainfekowanego państwa.

Mieszkańcom ww. państw sugeruje się szczepienie przed opuszczeniem kraju.

Podróżni z krajów Unii Europejskiej, nawet ci w pełni uodpornieni zgodnie z krajowymi programami szczepień, planujący wizytę w jednym z dziesięciu krajów występowania dzikiego wirusa polio, powinni otrzymać dawkę przypominającą szczepionki przeciwko polio (IPV). Wiąże się to z zaleceniem WHO dotyczącym potrzeby szczepienia osób opuszczających kraj zainfekowany polio, jeśli osoby te nie były szczepione w okresie ostatnich 12 miesięcy.

Każdy mieszkaniec, bądź turysta, który pozostaje dłużej niż cztery tygodnie w kraju zainfekowanym polio i planuje opuścić ten kraj, powinien otrzymać dawkę przypominająca szczepionki przeciwko polio (IPV lub OPV) nie później niż 4 tygodnie do 1 roku przed wyjazdem z zakażonego kraju.

Osoba, która przebywała w kraju zainfekowanym polio dłużej niż przez okres 4 tygodni, i która musi nagle opuścić ten kraj (w czasie krótszym niż 4 tygodnie) powinna otrzymać dawkę szczepionki przeciwko polio przed wyjazdem chyba, że otrzymała ją w ciągu ostatniego roku.

  • Podróżujący do krajów zainfekowanych polio powinni posiadać dokument (Międzynarodowy Certyfikat Szczepień ( „żółta książeczka”) potwierdzający fakt przyjęcia szczepionki przeciwko polio.
  • Mieszkańcy Unii Europejskiej, którzy w ogóle nie byli szczepieni przeciwko polio, bądź nie przeszli pełnego cyklu szczepienia, bądź nie są pewni czy zostali zaszczepieni, powinni skontaktować się z lekarzem, Centrum(Punktem) Szczepień bądź kliniką Medycyny Podróży w celu odbycia konsultacji i otrzymania szczepionki. Zalecenie to dotyczy zarówno osób, które planują podróż do krajów zainfekowanych polio, jak również dla osób nieplanujących żadnych podróży.
  • Doradztwo w sprawie szczepień odnosi się tak do osób dorosłych jak i do dzieci. Z uwagi na fakt, iż szczepionka przeciwko polio podawana jest dzieciom w formie szczepień skojarzonych (jeden zastrzyk zawiera wiele składników i uodparnia na różne choroby) wynikających z kalendarza szczepień, istotnym jest by skonsultować się z lekarzem lub Punktem Szczepień, aby doradzono w sprawie terminu podania, jak i rodzaju zalecanej szczepionki dla dzieci.
  • Ryzyko kontaktu z wirusem polio w kraju nim zainfekowanym jest redukowane poprzez ścisłe przestrzeganie zasad higieny dotyczące w szczególności częstego mycia rąk przy użyciu mydła (przed przygotowywaniem posiłków, przed jedzeniem, po skorzystaniu z toalety) i mycia oraz obierania surowych owoców i warzyw tuż przed ich zjedzeniem.

 

Na podstawie  Informacji ECDC dotycząca zaleceń dla podróżujących do i przebywających w krajach, w których stwierdzono krążenie WPV1

 

 

Wstecz
Drukuj
pdf
Poleć stronę znajomemu
EBOV/EBOLA


©1999-2017 Państwowa Inspekcja Sanitarna MSW Wszystkie Prawa Zastrzeżone. mapa serwisu mapa serwisu redakcja serwisu redakcja serwisu